Jałowa martwica kości

Jałowa martwica kości, zwana także aseptyczną martwicą kości lub aseptyczną nekrozą kości jest zespołem chorobowym, w której część tkanki kostnej ulega obumarciu i oddzieleniu, co prowadzi do zniekształceń i wtórnych zmian zwyrodnieniowych. Zmiany te często dotyczą także tkanki chrzęstnej.

 

Przyczyny

Przyczyną powstania tego typu zmian najczęściej są zaburzenia w ukrwieniu występujące głównie w nasadach kości u dzieci i młodzieży w okresie wzrostu, spowodowane:

  • przeciążeniem
  • mechanicznym uciskiem naczyń krwionośnych
  • urazami

 

U dorosłych na ujawnienie się jałowej martwicy kości szczególnie narażone są osoby cierpiące na choroby reumatyczne. Jako najczęstsza przyczyna choroby wymienia się min:

  • głównie reumatoidalne zapalenie stawów 
  • toczeń rumieniowaty
  • osoby długotrwale przyjmujące glikokortykosteroidy 
  • osoby nadużywające alkoholu
  • choroba kesonowa (choroba nurków, powstaje po zbyt szybkim wypłynięciu na powierzchnię)
  • spadek hormonów u kobiet w wieku pomenopauzalnych 

 

Kiedy jednak przyczyny choroby nie można jednoznacznie wskazać określa się ją jako idiopatyczną (pojawiające się spontanicznie, mające nieznane lub niejasne położecznie, przyczynę).

 

Choroba ta często występuje także u mężczyzn przed 50 rokiem życia. Przyczyną wówczas są zaburzenia krążenia krwi, które prowadzą do spadku ukrwienia oraz niedotlenienia tkanki kostnej, a w konsekwencji do jej martwicy i oddzielenia.

 

Objawy jałowej martwicy kości

Objawy mogą pojawić się nagle, np. na skutek urazu lub narastać powoli. W tym drugim przypadku objawy początkowej fazy choroby są mało specyficzne. Występuje wówczas ból:

  • często promieniujący
  • nasilający się podczas obciążania danej części ciała
  • nieustępujący w nocy

 

Wraz z rozwojem choroby dolegliwości te nasilają się prowadząc do powstawania przykurczy stawowych oraz występowania krótkotrwałej sztywności porannej. Zwykle jednak ból wyprzedza zmiany radiologiczne, dlatego chory uskarża się na przewlekłe dolegliwości bólowe, których niestety na zdjęciahc RTG nie są uchwytne. W przebiegu jałowej martwicy kości występujące zamiany radiologiczne, które są podstawą do określenia fazy choroby oraz właściwej diagnozy.


Wyróżnia się 4 fazy choroby:

  1. Pierwsza faza choroby - stanowi tzw. stadium początkowe, w który nie występują jeszcze żadne zmiany widoczne na zdjęciu radiologicznym
  2. Druga faza - zwana także stadium kondensacji tkanka kostna ulegająca martwicy zagęszcza się.
  3. Trzecia faza - stadium fragmentacji, tkanka objęta martwicą oddziela się od pozostałej części kości.
  4. Czwarta faza - to ostatnia faza, zwana zejściową charakteryzuje się występowaniem zniekształceń, zwężeniem szpary stawowej oraz nierówności powierzchni stawowych będących skutkiem przebytej martwicy.

 

Aseptyczna martwica kości

Jałowa martwica kości może rozwinąć się w każdej kości. Dotychczas rozpoznane jest jej około 40 odmian zależnych od miejsca występowania.

 

Do najczęstszych lokalizacji należy:

  • głowa kości udowej (choroba Perthesa)
  • guzowatość piszczeli (choroba Osgooda - Schlattera)
  • głowa II kości śródstopia (choroba Freiberga - Köhlera)
  • płytki graniczne trzonów kręgów (choroba Scheuermanna)
  • kość łódkowata (choroba  Köhlera)
  • kość księżycowata (choroba Kienböcka)
  • nasada kości piętowej (choroba Haglunda)
  • bliższa przyśrodkowa część nasady kości piszczelowej (choroba Blounta określana także jako piszczel szpotawa)
  • głowa kości ramiennej (choroba Pannera)
  • kość łódeczkowata (choroba Preisera)

https://www.hyalutidin.pl/

Profilaktyka

W większości przypadków jałowa martwica kości jest nie do przewidzenia, choć istnieją pewne grupy zawodowe, które mają predyspozycje do występowania choroby. Osoby kwalifikowane do pracy w warunkach wysokiego ciśnienia (hiperbarii) powinny być poddawane szczegółowym badaniom radiologicznym, aby wykryć ewentualnie pierwsze zmiany. 

 

Jałowa martwica kości należy do chorób, które przez swoje niespecyficzne objawy powodują duże niebezpieczeństwo wystąpienia uszkodzenia stawów lub nawet kalectwa. Pierwsze objawy nie powinny być ignorowane, niezłocznie należy zgłosić się do specjalisty, który podejmie odpowiednie kroki w kierunku leczenia.

 

Autor

mgr Monika Musialik-Skinderowicz

Absolwentka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach kierunku Fizjoterapia.

 

Zobacz również:

Rozmiękanie kości (osteomalacja)

Osteomalacja to choroba rozmiękania kości lub rzadziej krzywicą dorosłych.  Jej powstanie i przebieg wywołane sa niedostateczną mineralizacją kości, zbyt mały odkładaniem się soli wapnia w kościach - to prowadzi do osłabienia ich struktury.

Urazy i uszkodzenia kości i stawów

Skręcenie jest zamkniętym uszkodzeniem, czyli takim, w wyniku którego nie dochodzi do przerwania ciągłości skóry, polegającym na przekroczeniu fizjologicznego zakresu ruchu w stawie.

Diagnostyka osteoporozy

Osteoporoza i związane z nią złamania mogą pozbawić Cię mobilności i niezależności. To zwyrodnieniowa choroba kości, która dotyka głównie kobiety po menopauzie. Sprawdź, w jaki sposób diagnozuje się osteoporozę.
Używamy plików cookies aby ułatwić Ci korzystanie z naszych stron www, do celów statystycznych oraz reklamowych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki tak, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w naszej polityce prywatności.